Το μεταβολικό σύνδρομο (ή σύνδρομο X) είναι ένας συνδυασμός μεταβολικών διαταραχών που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη τύπου 2.
Διαγνωστικά Κριτήρια (NCEP-ATP III)
Η διάγνωση γίνεται όταν υπάρχουν τουλάχιστον 3 από τα 5 παρακάτω κριτήρια:
- Κοιλιακή παχυσαρκία:
- Περίμετρος μέσης >102 cm (άνδρες) ή >88 cm (γυναίκες)
- Υψηλή γλυκόζη νηστείας (≥100 mg/dL ή διαβήτης τύπου 2)
- Υψηλά τριγλυκερίδια (≥150 mg/dL)
- Χαμηλή HDL χοληστερόλη
- <40 mg/dL (άνδρες), <50 mg/dL (γυναίκες)
- Αρτηριακή υπέρταση (≥130/85 mmHg)
Παθογένεια
Το μεταβολικό σύνδρομο είναι αποτέλεσμα ινσουλινοαντίστασης, η οποία οδηγεί σε:
- Αυξημένη λιπογένεση και εναπόθεση λίπους στην κοιλιακή χώρα
- Υπερινσουλιναιμία
- Διαταραχή της φυσιολογικής λειτουργίας των λιποκυττάρων
- Υπερβολική παραγωγή φλεγμονωδών κυτοκινών
Συμπτώματα
- Αυξημένο σωματικό βάρος (ιδιαίτερα κεντρική παχυσαρκία)
- Υπέρταση
- Αντίσταση στην ινσουλίνη
- Σκοτεινή υπέρχρωση του δέρματος (acanthosis nigricans) σε μερικές περιπτώσεις
Επιπλοκές
- Αθηροσκλήρωση
- Έμφραγμα του μυοκαρδίου
- Εγκεφαλικό επεισόδιο
- Μη αλκοολική λιπώδης διήθηση του ήπατος (NAFLD)
- Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
Θεραπεία
- Απώλεια βάρους (5-10% του αρχικού βάρους)
- Διατροφή (Μεσογειακή, DASH, χαμηλή σε απλά σάκχαρα και τρανς λιπαρά)
- Σωματική δραστηριότητα (≥30 λεπτά άσκηση ημερησίως)
- Φαρμακευτική αγωγή
- Μετφορμίνη (βελτιώνει την ινσουλινοευαισθησία)
- Στατίνες (για την υπερλιπιδαιμία)
- Αντιυπερτασικά φάρμακα
Συμπέρασμα:
Η παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο αποτελούν μείζονες παράγοντες κινδύνου για διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακά νοσήματα. Η έγκαιρη παρέμβαση με σωστή διατροφή, άσκηση και φαρμακευτική αγωγή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
