Η παχυσαρκία ορίζεται ως υπερβολική συσσώρευση λίπους στο σώμα, η οποία μπορεί να έχει επιπτώσεις στην υγεία. Ο δείκτης μάζας σώματος (BMI) χρησιμοποιείται για την κατηγοριοποίηση:
- Φυσιολογικό βάρος: 18,5 – 24,9 kg/m²
- Υπέρβαρο: 25 – 29,9 kg/m²
- Παχυσαρκία: ≥30 kg/m²
- Νοσογόνος παχυσαρκία: ≥40 kg/m²
Η παχυσαρκία δεν είναι απλά ενεργειακή ανισορροπία (περισσότερες θερμίδες από όσες καίγονται), αλλά μία πολυπαραγοντική νόσος με γενετικούς, ορμονικούς, νευροενδοκρινικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Παθογένεια
- Υπερβολική πρόσληψη θερμίδων και καθιστική ζωή
- Ορμονικές διαταραχές: Αντίσταση στην ινσουλίνη, αυξημένα επίπεδα λεπτίνης (αλλά με μειωμένη απόκριση του εγκεφάλου) και μειωμένα επίπεδα αδιπονεκτίνης
- Φλεγμονή: Ο λιπώδης ιστός παράγει φλεγμονώδεις κυτοκίνες (TNF-α, IL-6) που προάγουν τη χρόνια φλεγμονή
- Διαταραχή του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων
Επιπτώσεις της παχυσαρκίας
- Καταστάσεις σχετιζόμενες με την ινσουλινοαντίσταση
- Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
- Υπερινσουλιναιμία
- Καρδιαγγειακές παθήσεις
- Υπέρταση
- Αθηροσκλήρωση
- Αυξημένος κίνδυνος εμφράγματος και εγκεφαλικού
- Ορμονικές διαταραχές
- Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)
- Υπογοναδισμός στους άνδρες
- Αντίσταση στη λεπτίνη
- Αναπνευστικές παθήσεις
- Σύνδρομο άπνοιας ύπνου
- Ορθοπεδικά προβλήματα
- Οστεοαρθρίτιδα
- Καρκίνοι σχετιζόμενοι με την παχυσαρκία
- Καρκίνος μαστού, παχέος εντέρου, προστάτη
Διάγνωση
- BMI & περίμετρος μέσης (≥102 cm στους άνδρες, ≥88 cm στις γυναίκες)
- Δοκιμασία ανοχής γλυκόζης & ινσουλινοαντίσταση
- Λιπιδαιμικό προφίλ
- Ορμονικές εξετάσεις (λεπτίνη, γρελίνη, κορτιζόλη)
Θεραπεία
- Διατροφικές παρεμβάσεις (υποθερμιδική δίαιτα)
- Άσκηση (τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα)
- Φαρμακευτική αγωγή
- Αναστολείς απορρόφησης λίπους (ορλιστάτη)
- GLP-1 αγωνιστές (λιραγλουτίδη, σεμαγλουτίδη)
- Βαριατρική χειρουργική (γαστρική παράκαμψη, sleeve gastrectomy) σε νοσογόνο παχυσαρκία
